CSE ile Bilimsel Editörler İçin Kontrol Listesi
Bilimsel editörlük yalnızca metinleri biçimsel olarak düzenleme işi değildir. Her editör, yayımlanacak eserin akademik dürüstlüğünü, yapısal bütünlüğünü ve kaynak güvenilirliğini titizlikle denetleyen bir bilimsel kalite denetçisidir. Özellikle biyoloji, çevre, tıp ve doğa bilimleri alanlarında sıkça kullanılan CSE (Council of Science Editors) yazım stili, editörlere bu denetim sürecinde kapsamlı bir rehberlik sunar.
CSE formatı, kaynak gösterimi, atıf stili, görsel açıklamalar, kaynakça düzeni, dil bütünlüğü ve etik beyanlar gibi pek çok detayı sistematikleştirir. Bu nedenle bilimsel yayınlarda görev alan editörlerin, CSE formatına hâkim olması yalnızca yazının kalitesini değil, aynı zamanda derginin veya yayınevinin akademik güvenilirliğini de artırır.
Bu yazıda, CSE stiline uygun bilimsel bir yazının editöryel kontrol süreci için kapsamlı bir kontrol listesi, örneklerle ve detaylı açıklamalarla sunulacaktır.
1. CSE Formatına Uygun Editöryel Kontrol Alanları
1.1 Metin İçi Atıf Kontrolü
-
Atıf biçimi seçimi: Name-Year, Citation-Sequence ya da Citation-Name
-
Tüm atıfların kaynakçada bulunması
-
Aynı yazar ve aynı yıl kaynaklarının ayrıştırılması (2021a, 2021b)
-
Atıf formatı: (Yıldız 2022), Yıldız (2022)
1.2 Kaynakça Denetimi
-
Yazar adı yazımı (soyad + ad baş harfi)
-
Yayın yılı, başlık, cilt, sayı, sayfa numarası sıralaması
-
Kitap, makale, tez ve web kaynağı ayrımları
-
Erişim tarihi ve erişim adresi zorunluluğu (çevrim içi kaynaklarda)
2. Görseller (Tablo, Şekil) İncelemesi
| Kontrol Edilecek Alan | Açıklama |
|---|---|
| Numaralandırma | Tablolar ve şekiller ayrı ayrı numaralandırılmalı |
| Başlıklandırma | Açıklayıcı, kısa, CSE stiline uygun |
| Kaynak gösterimi | (Kaynak 2023) biçiminde figür/tablo altında belirtilmeli |
| Görsel metin içi kullanımı | Her görsel metin içinde en az bir kez anılmalı |
3. Etik ve İzin Denetimi
3.1 Etik Kurul Onayı
-
İnsan veya hayvan denekli araştırmalarda etik kurul izni belirtilmiş mi?
3.2 Bilgilendirilmiş Onam
-
Katılımcıların gönüllü olarak dâhil olduğuna dair ifade yer alıyor mu?
3.3 Çıkar Çatışması Beyanı
-
“Yazar(lar), bu çalışma kapsamında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan eder.” gibi net bir ifade yer almalı.
4. Yazım Dili ve Biçimsel Uyumluluk
-
Metin dili sade ve bilimsel mi?
-
Kısaltmalar ilk kullanımda açıklandı mı?
-
Latin isimleri (örneğin: Homo sapiens) italik mi yazılmış?
-
Ölçü birimleri uluslararası sisteme (SI) uygun mu?
-
Sayılar bilimsel yazım kurallarına uygun mu? (ör: 0.05, 10^6)
5. CSE’ye Uygun Kaynak Türleri ve Formatlar
| Kaynak Türü | CSE Format Örneği |
|---|---|
| Dergi Makalesi | Kaya H. 2021. Hücre biyolojisinde yeni yaklaşımlar. Biyoloji Dergisi. 15(3):201–215. |
| Kitap | Arslan M. 2019. Genetik Kodlar. 2. baskı. Ankara: Palme Yayıncılık. 320 s. |
| Tez | Yıldız A. 2022. Mitokondriyal bozukluklar [doktora tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. |
| Web Kaynağı | WHO. 2023 [internet]. Global health estimates. [erişim tarihi: 11 May 2024]. https://www.who.int |
Bilimsel editörlük, yayınlanmak üzere gönderilen metinleri yalnızca teknik düzeyde biçimlendirmekten ibaret değildir. Bir editör, aynı zamanda bilimsel etik, referans tutarlılığı ve akademik sorumluluk taşıyan bir rehberdir. CSE formatı, bu süreçte editöre sadece bir yazım kılavuzu değil, aynı zamanda bütünlüklü bir denetim aracı sunar.
Bu yazıda sunulan kontrol listesi ve biçim örnekleriyle, her bilimsel editör, gelen yazının akademik bütünlüğünü kolaylıkla değerlendirebilir ve sistematik olarak düzenleyebilir. Kaynak eşleşmeleri, görsel açıklamalar, etik beyanlar, atıf biçimleri ve yazım dili; bir makalenin kabul edilip edilmemesinde belirleyici rol oynar.
Sonuç olarak, CSE ile çalışan bir editör, yalnızca biçimi değil, güvenilirliği denetler. Bilimsel yayıncılığın temelinde ise, işte bu güven ve standart yer alır.
Akademi Delisi, eğitim ve akademik destek alanında kapsamlı hizmetler sunan öncü bir platformdur. Öğrencilerin akademik başarılarına yön verirken, onları bilgiyle buluşturmayı ve potansiyellerini en üst düzeye çıkarmayı amaç edinmiş bir ekibiz. Sitemiz bünyesinde ödevlerden projelere, tezlerden makalelere kadar geniş bir yelpazede destek sağlıyoruz. Alanında uzman yazarlarımız, öğrencilere özgün içerikler sunarken, aynı zamanda onlara araştırma, analiz ve yazım konularında rehberlik ederek kendilerini geliştirmelerine yardımcı oluyor.
Akademik hayatın zorluklarıyla başa çıkmak artık daha kolay. Akademi Delisi olarak, öğrencilere sadece ödevlerinde değil, aynı zamanda araştırma projelerinde, tez çalışmalarında ve diğer akademik gereksinimlerinde de destek sağlıyoruz. Sunduğumuz kaliteli hizmetler sayesinde öğrenciler zamanlarını daha verimli bir şekilde kullanabilirler. Uzman ekibimiz, her bir öğrencinin ihtiyaçlarına özel çözümler üreterek, onların akademik hedeflerine ulaşmalarına katkı sağlar.
Gelişmiş kaynaklara erişimden akademik yazım kurallarına, araştırma yöntemlerinden kaynakça oluşturmaya kadar her aşamada öğrencilere destek sunan Akademi Delisi, eğitimde yeni bir perspektif sunuyor. Amacımız, öğrencilere sadece geçici çözümler değil, aynı zamanda uzun vadeli öğrenme ve başarıya giden yolda rehberlik etmektir.
cse academic ethics statement cse academic writing format cse article proofreading cse bibliographic evaluation cse bibliyografya kontrolü cse citation accuracy cse citation denetimi cse citation formatını denetleme cse citation kontrolü cse citation quality check cse citation rule kontrol cse citation table kontrol cse citation yazılım önerisi cse editör kontrol listesi cse editorial checklist pdf cse editorial duties cse ethics approval cse etik beyan örneği cse figure altı referans cse formatlı editöryal denetim cse görsel kaynakça cse internet kaynağı erişim tarihi cse intihal kontrolü cse journal submission checklist cse journal yazım rehberi cse kaynak doğruluk kontrolü cse kaynak eşleşme kontrolü cse kaynak format hataları cse kaynak şablonu cse kaynak türleri editör cse kaynak yazımı kontrol cse kaynakça doğruluk denetimi cse kaynakça düzenleme rehberi cse kaynakça sıralama cse metin içi atıf analizi cse peer review checklist cse publication checklist cse publication style editör cse reference editing cse reviewer checklist cse reviewer guideline cse scientific editing guide cse şekil tablo kontrolü cse source match kontrolü cse source validation cse source veri doğrulama cse word citation style cse yazım kılavuzu editör cse yazım kuralları editör